.

Lo fons Henri Espieux completat 15 ans aprèp son arribada al CIRDÒC

KMBT_C224e Q76Fin de 2018, l’especialista de la literatura occitana modèrna e contemporanèa Claire Torreilles a remés al CIRDÒC un important ensemble d’archius qu’an apertengut a Henri Espieux (1923-1971), autor de recuèlhs poetics coma Teleranha (1949) o Falibusta (1962), d’una Histoire d’Occitanie (1968) e ancian responsable de la colleccion poetica dirigida per l’Institut d’Estudis Occitans Messatges. Aquel ensemble de documents compren des projèctes d’emissions de ràdio, enregistradas o demoradas a l’estat de projècte e qu’an per tèma la literatura tant francesa qu’occitana. Compren tanben una partida de la correspondéncia recebuda per l’autor e de nombrosas fòtos de l’autor, de còps al dintre de l’intimitat familiala.
Aquela donacion ven completar lo ja important fons Henri Espieux del CIRDÒC, recebut i a 15 per l’intermediari de la nòra d’Henri Espieux e principalament compausat de manuscrits literaris de l’autor o d’estudis qu’aviá consacrats a la literatura francesa e occitana.

Corrent 2019, las edicions Jorn publicaràn la primièra partida d’una importanta edicion de poèmas de l’autor realizada per Claire Torreilles sus la base dels archius conservats per lo CIRDÒC e que pareisseràn jos lo títol Tròbas I.

« Histoire de l’Ancien Testament » : una curiositat provençala rejonh las colleccions del CIRDÒC

CouvLo CIRDOC ven d’aquesir un manuscrit original e curiós, una « Histoire de l’Ancien Testament » que se conclutz sus la naissença de Jèsus-Crist (!).

Lo manuscrit es en fach una mesa en vèrses dels principals episòdis de l’Ancian Testament e se conclutz sus un classic dels Nadals provençals del sègle XVII lo Nouvé dei Boumians (Nadal dels Bomians) atribuit al canonge Louis Puech (1624?-1688). L’ensemble dels diferents episòdis es en fach construch sus lo ritme particulièr del Nouvé dei Boumians qui constituís una mena d’apogèu al tèxte complet. Aquel Nouvé dei Boumian es d’alhors considerat per lo linguista e istorian Mary-Lafont (1810-1884) dins son Tableau historique et littéraire du midi de la France coma melhor que los Nadals de Saboly.

Lo document, un original del sègle XVII religat apuèi al cors del sègle XIX, es d’una longor de 177 paginas e serà lèu numerizat e difusat en linha sus Occitanica.eu.

 

Int

 

De vidèos de collectatge del sud-oèst d’Òlt arriban al CIRDÒC !

Mezergues-6M. Daniel Mézergues, videasta amator, a entreprés un trabalh de collectatge de personas nascudas abans la Segonda Guèrra Mondiala (raras son las personas interrogadas nascudas aprèp aquesta data) dins lo sud-oèst d’Òlt.
Los corts-metratges que realizèt a partir d’aqueles enregistraments èran fins ara disponibles unicament sus YouTube, e presentats per de difusions publicas a la demanda d’associacions o d’establiments publics.
Ara, M. Mézergues a decidit de n’assegurar una salvagarda e un archivatge perenne al CIRDÒC e de los rendre disponibles sus Occitanica !
Son doncas 4 filmes de granda qualitat, de mai o mens mièja-ora cadun, e tanben d’extraches jos-titolats d’aquestes que poiretz lèu visionar sul portal collectiu de la cultura occitana. Perdut, Mas Delpech, Marie-Reine et Odette, e Lolbenco ne son los títols. Cadun d’entre eles tracta d’una tematica : la trufa, las òbras dels blats, la vida d’agricultritz o encara la pèrda progressiva de la plaça de la lenga occitana dins lors vidas.
Totes los entretens foguèron realizats en occitan. Son de testimoniatges precioses tan linguistics coma culturals que rejonhon las colleccions del CIRDÒC mercés a M. Mézergues !

Laurent Cavalié fa publica la resulta de las collèctas de cançons de l’operacion Lo Bramàs.

lobramas

Lo Bramàs es un projècte de collècta de cançons dins los territòris ribairencs d’Aude, menat per Laurent Cavalié al mièg de las annadas 2000. Dempuèi, lo cantaire del grop Du Bartàs, afinava son classament e sa documentacion.

Ara, met a la disposicion del mai grand nombre aqueles registraments rares e precioses per la memòria cantada occitana, per l’intermediari del CIRDÒC, al qual a decidit, entre autres, de fisar aqueste fons sonòr.
Aital, es un tresaur de transmission d’una immensa riquesa que se tròba dobèrt a l’escota, l’adaptacion, la (re)composicion, l’invencion, l’imaginacion, la recèrca e la reapropriacion.
Aquestes collectatges sonòrs son tanben acompanhats d’una documentacion escrita que permet, qualques còps, de comolar los traucs de memòria dels interprètes registrats o de donar mai d’indicacions sus la musica o sus las paraulas. Qualques còps, las versions d’un meteis tròç se crosan, se completan, d’un vilatge a l’autre. Per aquò lo partit, es estat pres de classar aquelas cançons per luòcs ont foguèron collectadas, mas tanben per títols, çò que permet aital de’n retrobar totas las versions quin que siá la vila o lo vilatge ont foguèron cantadas.

Memòria de tres decennis d’ensenhament public de l’occitan : los archius del CREO-Lengadòc dintran al CIRDÒC

Don-CREO

Lo 20 de junh passat la presidenta e lo burèu del Centre regional de l’ensenhament de l’occitan de Lengadòc (CREO-Lengadòc) an remés al CIRDÒC un ensems d’archius e de documents ligats a l’istòria e a las activitats d’aquesta associacion que reünís ensenhants e parents d’escolans e òbra per lo desvolopament de l’ensenhament public de l’occitan.

Lo fons es constituit de publicacions sus l’istòria e l’evolucion de l’ensenhament de las lengas de França en general e de l’occitan dins las acadèmias concernidas e un important fons audiovisual de 140 captacions de projèctes pedagogics, supòrt de cors, vidèos a l’usatge dels ensenhants, enregistraments sonòrs de conferéncias. Lo fons es tanben completat per de fotografias e de diapositivas qu’illustran de recampaments escolars e d’activitats educativas.

 

Lo fons serà disponible a la consultacion d’aquí la fin de l’annada 2018 e farà tanben l’objècte de projèctes de valorizacion alprèp dels ensenhants e dels publics escolars en partenariat amb lo CREO-Lengadòc.

Constituís a l’encòp una sorga importanta sus l’istòria e l’evolucion de l’ensenahment public de l’occitan e una rica documentacion a l’usatge dels professionals de l’ensenhament.  Lo CIRDÒC merceja la presidenta e los membres del CREO-Lengadòc per lor iniciativa en favor de la memòria e de la documentacion occitanas.

 

L’ABES sosten l’inventari del fons Lafont

Lafont_cooperativaDintrats dins las colleccions del CIRDÒC en decembre de 2011, los archius de Robert Lafont autor, pensaire e universitari internacionalament reconegut, ofrisson a totes un agach unenc sus l’occitan, dempuèi lo dels trobadors fins a l’occitan del sègle XX, mercés a son testimoniatge d’actor màger dels escambis intèrnes a l’occitanisme d’après-guèrra e del dialòg amb las nombrosas lengas d’Euròpa e del bacin mediterranèu.

Dempuèi abril de 2013, lo CIRDÒC publica sus http://www.calames.abes.fr/pub/, l’inventari de sos fonses d’archius e de manuscrits, aquel del fons Robert Lafont primièr. Fòrt de son experiéncia tecnica e del sosten de la communautat universitària internacionala, lo CIRDÒC obtenguèt una subvencion excepcionala de l’Agence Bibliographique de l’Enseignement Supérieur (ABES) en seguida de son apèl a projècte lançat en novembre de 2015. Aquesta subvencion ven d’èsser renovelada per l’annada 2017.
Aquela subvencion va permetre lo recrutament de dos agents suplementaris tre lo segond semèstre de 2017 que, en sosten de la còla ja en plaça, se poiràn entièrament dedicar al classament e a l’inventari de la correspondéncia conservada dins aquel fons.

Podètz retrobar tre ara l’inventari de la rèsta del fons e de la correspondéncia ja classada a l’adreiça seguenta

Raconte de las inondacions del 15 de setembre 1733 a Grenòble

Lo CIRDÒC ven de crompar un volum excepcional de las òbras del poèta Blanc dit La Goutte intitulat : Grenoblo malhérou dins una edicion illustrada del sègle 19.

 IMG_7185 - Copie

Blanc dit La Goutte es un poèta, originari de Grenòble de la premièri mitat del sègle 18, autor de nombrosas pèces en vèrses dont la mai celèbre Grenoblo malhérou es lo raconte de las inondacions del 15 de setembre 1733 a Grenòble. Lo tèxt serà publicat, mens d’un mes aprèp las eveniments, per l’imprimeire Andriu Faure que balharà una novèla edicion d’aqueste tèxt del vivent de l’autor.

Al sègle seguent aqueste tèxt coneisserà pròche d’un desenat d’edicions dont la mai sonhada es illustrada per lo dessenhaire Diodore Rahoult e lo gravaire Estiene Dardelet. Aquesta edicion pareis sòus forme de fulheton a comptar de 1860 avant d’èstre publicada amb un prefaci de George Sand en 1864.

DSC00932

En 1874, los mèmes editors Rahoult e Dardelet, publican jos lo mème titre Poésies en patois du Dauphiné, las autras tèxts de La Goutte : Copie de la lettre = Coupi de la lettra écrita per Blanc dit la Goutta a un de sou-z-amis, u sujet de l’inondation arriva a Garnoblo la veille de S. Thomas 20 décembro 1740 e Jacquety de le Comare amb un prefaci e un glossari per Michal-Ladichère.

Son aqueles dos títols que son aicí religats en un sol volum.

DSC00931

L’originalitat de l’òbra de La Goutte es sa lenga, lo dialècte daufinenc que se situa precisament a la limita de l’aire linguistic de l’occitan et del francoprouvençau.

Las òbras completes de Blanc la Goutte foguèron editadas a Grenòble per lo Centre alpin e rodanenc d’etnologia en 2002, presentadas e reviradas par Gunhild Hoyer et Gaston Tuaillon (Le Monde alpin et rhodanien, 2002/4).

 

Un tractat del sègle 19 pel cercaire de camparòls

Obratge recentament crompat pel CIRDÒC lo Traité des champignons du Docteur Noulet presenta un gran interès per lo nom que dona en occitan dels camparòls.

CR XIX-342_pl.5Jean-Baptiste Noulet (1802-1890) conegut per son Essai sur l’histoire littéraire des patois du midi de la France (XVIe-XVIIe siècles et XVIIIe siècle) es tanben l’autor de trabalh naturalistas.

Ensenhaire a l’Escòla de medecina e de farmacia de Tolosa ont trabalhèt pendent trenta anadas, lo Docteur Noulet menet d’estudis literaris en se especializant sus las lengas romanas ansin que de nombroses estudis scientifics sus la botanic e sus l’agricultura. Es en collaboracion amb Augustin Dassier que publiquèt en 1838 un Traité des champignons comestibles, suspects et vénéneux, qui croissent dans le bassin pyrénéen.

 

Obratge didactic per l’ensenhament de la micologia, es subretot un vertadièr guide practic a l’usatge del cercaire e del consomator de camparòls.

CR XIX-342_pl.35Dins lo lagui de distinguir las espècias suspèctas o verenosas de los que son comestiblas, forniguèt de descripcions simplas acompanhadas d’illustracions fidèlas, litografias coloriadas a la man.

CR XIX-342

L’obratge se completa per una « tabla alfabetic dels noms patoès» que li balha tota sa place dins las colleccions del CIRDÒC.

Es una edicion d’aqueste obratge rare per sas illustracions e provenent de la pluma d’un romanista distinguit, que vent d’enriquir las fons patrimonials del CIRDÒC ont se pòt consulta (CR XIX-342).